Hoe je lichaam calorieën verbrandt en het belang voor je gezondheid en gewicht

Hoe je lichaam calorieën verbrandt en het belang hiervan voor je gezondheid en lichaamsgewicht

Je lichaam verbruikt energie op drie verschillende manieren. Uit onderzoek blijkt duidelijk dat de mate van onbewuste lichaamsbeweging in je leven de grootste invloed heeft op je gezondheid en lichaamsgewicht.

In deze video geeft Bert Ackaert, expert in trainingsleer en inspanningsfysiologie, meer uitleg:

Hoe je lichaam calorieën verbrandt.

Ik heb een tijdje geleden een boek geschreven onder de noemer ‘Wandel Je Fit’ en een aantal mensen hebben hierop wat sceptisch gereageerd in de zin van: “je moet veel intensiever sporten om fit te worden en je moet uren en uren wandelen om wat te vermageren!”.  In deze video leg ik je uit waarom wandelen, of eender welke ander vorm van fysieke activiteit die je regelmatig en met weinig weerstand kan uitvoeren misschien wel veel krachtiger is dan enkele keren heel intensief sporten.

Ons lichaam verbruikt energie op drie manieren:

  1. Energieverbruik in rust
    Dit betreft de hoeveelheid energie die je verbrandt om je lichaamsfuncties zoals je ademhaling, je hartslag, … in stand te houden. Bij mensen die weinig of niet bewegen neemt het energieverbruik in rust ongeveer 60% van het dagelijkse totaal voor zijn rekening. Deze basale stofwisseling hangt af van de hoeveelheid magere massa (spieren, botten, …) in je lichaam. Dat is ook de reden waarom grotere mensen meer energie nodig hebben: ze hebben meer magere massa.
  2. Een tweede manier waarop we energie verbranden is om ons voedsel te verteren
    De vertering, opname en opslag van brandstof betreft ongeveer 10% van het totaal energieverbruik bij sedentaire mensen.
  3. Tot slot zijn er de fysieke activiteiten die we uitvoeren: Sommige van deze activiteiten zijn bewust en gepland, zoals bijvoorbeeld onze sportbeoefening.  Het grootste deel van de fysieke activiteiten die we uitvoeren zijn echter minder bewust, zoals stappen van de ene plaats naar de andere, werk in huis of in de tuin… Deze vorm van fysieke activiteiten wordt in de wetenschap aangeduid met ‘NEAT’, een Engelse afkorting die staat voor het energieverbruik (T) door activiteiten (A) wanneer we niet (N) aan het sporten zijn (E)

NEAT: energieverbruik door beweging buiten het sporten

Dus we hebben bewuste en minder bewuste vormen van fysieke inspanning.  We mogen niet vergeten dat de hoeveelheid energie die de meeste mensen tijdens het bewust sporten verbruiken vrij laag is, omdat je bijvoorbeeld tijdens 3 x 30 min lopen in een week niet zoveel kcal verbrandt (een 1200 kcal in totaal).

NEAT op het werk

Voor de meeste mensen is het dus de hoeveelheid energie de ze verbruiken tijdens NEAT-activiteiten het grootste.  Laat ons bijvoorbeeld eens kijken naar verschillende vormen van werk:

  • sedentair werk = +/- 300 NEAT kcal/dag
  • licht fysiek actief werk = +/- 1200 NEAT kcal/dag
  • zwaar fysiek actief werk = al snel 2000 NEAT kcal/dag of meer

Hier zie je dus al dat er een enorm verschil is, zeker als je dit over een week, maand of jaar uittelt in de hoeveelheid energie die iemand verbrandt die bijna niet beweegt doorheen de dag, en iemand die licht fysiek actief is. De hoeveelheid kcal die je verbrandt is immers altijd het product van de intensiteit van de inspanning x de duur dat je ze kan volhouden. Licht fysiek actief werk of wandelen zijn daarom een goede bron van fysieke activiteit omdat je deze heel lang kan volhouden.

Je natuurlijke NEAT-knop

Laat ons nog een aantal elementen van dat energieverbruik door niet sportactiviteiten bekijken:

  • Onderzoek heeft uitgewezen dat sommige mensen een veel hogere NEAT hebben dan anderen, van nature. Ze hebben in hun hersenen als het ware een switch die de NEAT verhoogt wanneer hun energie-inname verhoogt. Hierdoor komen deze mensen niet of veel minder bij in lichaamsgewicht. Mensen met een veel minder gevoelige NEAT-knop blijven dus sneller met een overschot aan energie zitten en slaan deze op in hun vetreserves. Sommige mensen zijn dus van nature beter beschermd tegen obesitas, en andere minder.  Dit is het grote drama van obesitas: mensen worden dikker en dikker en omdat ze dikker worden wordt het moeilijker en moeilijker om te bewegen en worden ze alleen maar dikker en dikker omdat hun NEAT altijd lager wordt of bijna gelijk is aan nul. Dit is een vicieuze cirkel.
  • In onderzoeken waar mensen exact hetzelfde aten kwamen sommigen in gewicht bij terwijl anderen geen gram verdikten en het verschil was helemaal te wijten aan een hogere NEAT in de tweede groep. De mensen die gewicht bijkwamen zaten veel meer, hadden dus een veel lagere NEAT dan de tweede groep.

NEAT en je brein

Een bijkomend voordeel van een hoge NEAT is een betere werking van het brein. Net zoals je lichaam beter functioneert als je het veel beweegt en slechter functioneert als je te weinig beweegt, zo past ook je brein zich aan aan de hoeveelheid lichaamsbeweging die je krijgt (neuroplasticiteit). Een actief lichaam stimuleert het brein om tot structurele aanpassingen waardoor het brein beter functioneert. Een inactief lichaam zorgt er ook voor dat het brein verandert. Bovendien zijn beide aan elkaar gelinkt: een brein van een actief lichaam zal dat lichaam proberen actief te houden omdat dit de default modus is geworden. Dit is trouwens één van de redenen waarom mensen die veel sporten bijna verslaafd worden aan bewegen. Een brein van een inactief lichaam geraakt hier ook aan gewend en zal het lichaam minder gaan stimuleren om te bewegen. Maar dit is een situatie die je dus kan doorbreken door stapje per stapje meer te gaan bewegen.

CONCLUSIE


Samenvattend kunnen we dus stellen dat we energie verbranden op drie manieren:

1) ruststofwisseling in rust

2) energieverbruik door vertering

3) energieverbruik door fysieke activiteit

Binnen het energieverbruik door fysieke activiteit is het, voor mensen die weinig tot matig sportief zijn, vooral belangrijk om de dagdagelijkse hoeveelheid lichaamsbeweging, de NEAT te verhogen. En de positieve effecten van een leven in beweging zijn niet alleen lichamelijk zichtbaar maar zeker ook mentaal voelbaar.

Over de auteur Bert Ackaert

Bert Ackaert is als oprichter van Evermove gespecialiseerd in Human Performance en digitaal ondernemen. Zijn passie ligt in het creëren van praktische systemen en oplossingen in het domein van de persoonlijke ontwikkeling. Hij heeft verder een grote liefde voor de Engelse taal, Stoïcijnse filosofie, zijn fiets en ravotten met zijn twee zoontjes (niet in volgorde).

follow me on:
  • Julie schreef:

    Beste Bert,

    Ik heb hierbij een vraag.
    Ik heb een zittende job, puur bureauwerk. Maar daarbuiten sport ik wel wat:
    5 keer lopen/ week
    2 keer yoga/week
    1 keer boxen/week

    Dus bewuste fysieke activiteit is wel ok, maar mijn NEAT minder natuurlijk door mijn zittende job. Hoe kan ik deze dan verhogen, daar dit in uw presentatie als belangrijk naar voor geschoven wordt?

    Mvg,
    Julie

    • Bert Ackaert schreef:

      Dag Julie,

      bedankt voor je reactie. Dit is heel makkelijk want er zijn tal van mogelijkheden:
      – een standing desk op je bureau waarachter je kan rechtstaan
      – min iedere 50 min rechtstaan gedurende enkele minuten en wat rondwandelen
      – meer de trappen nemen
      – ’s middags een korte wandeling doen
      – de kinderen te voet of met de fiets naar school brengen/halen, met de fiets naar de bakker gaan
      – …

      Je kan hier zo creatief in zijn als je wenst.

      Groeten,

      Bert

  • >